Trufle można uprawiać samodzielnie. Sadzonki dębu lub leszczyny (tzw. drzewa żywicielskie) mykoryzuje się zarodnikami trufli i hoduje w szklarni przez około dwa lata. Po przesadzeniu drzewa do gruntu potrzebna jest przede wszystkim jedna rzecz: cierpliwość. Pierwsze trufle pojawiają się najwcześniej po pięciu-dziesięciu latach — gdy wszystko idzie dobrze. Średnio osiem-piętnaście lat zajmuje osiągnięcie pełnej wydajności.
Trzy warunki
Gleba
Trufla wymaga gleby wapiennej, dobrze przepuszczalnej, o pH między 7,5 a 8,5. Gleby kwaśne lub ciężkie gliniaste nie nadają się. Kto planuje plantację, zaczyna od analizy gleby — pH można podnieść wapnem, ale nie dowolnie.
Klimat
Strefy śródziemnomorskie i kontynentalne, z ciepłymi i suchymi latami oraz chłodnymi, niezbyt wilgotnymi zimami, są idealne. Trufla z Périgord prosperuje w basenie śródziemnomorskim ; na szwajcarskim Płaskowyżu i w południowych Niemczech lepiej wiedzie się burgundzkiej i letniej. Trufla biała z Alby, jak wspomniano, nie poddaje się wiarygodnej uprawie.
Drzewo żywicielskie
Najczęstsze wybory to dąb szypułkowy, dąb ostrolistny, dąb omszony, leszczyna i lipa. Wybór zależy od strefy klimatycznej i pożądanego gatunku. Ważne: sadzonki kupować wyłącznie w certyfikowanych szkółkach, z udokumentowanymi sukcesami w mykoryzacji.
Przebieg uprawy
- Rok 0 — sadzenie. Mykoryzowane sadzonki sadzi się wiosną w przygotowanej glebie, w odstępach około 6 × 6 metrów.
- Lata 1-4 — zadomowienie. Młode drzewa rozwijają system korzeniowy i mykoryzę. Minimalna pielęgnacja, poza nawadnianiem w okresach suchych.
- Lata 5-8 — pierwsze 'brûlés'. Wokół drzew pojawiają się okrężne strefy ubogiej roślinności — znak aktywnej mykoryzy. Mogą wystąpić pierwsze niewielkie trufle.
- Lata 8-15 — faza produktywna. Pełne zbiory, jeśli gleba, pogoda i pielęgnacja współgrają. Wprowadza się psa do poszukiwań.
- Od 25. roku — schyłek. Plony spadają ; plantacja jest odnawiana.
- Zakres pH
- 7,5 – 8,5
- Pierwszy zbiór
- po ~8 latach
- Pełna wydajność
- po 15+ latach
- Średnia z hektara
- ~50 kg/rok
Realizm
Plony z drzewa różnią się od zera do kilku kilogramów na sezon i potrafią silnie wahać się rok do roku. Z hektara, w idealnych warunkach, zbiera się średnio około 50 kilogramów — to dobry wynik. Wiele plantacji nigdy go nie osiąga.
Plantacja truflowa to inwestycja na następne pokolenie, nie na następny kwartał.
Kto poważnie planuje plantację, zaczyna od analizy gleby, doświadczonego doradcy i realnych oczekiwań. O poszukiwaniach na plantacji — Pies truflowy / świnia truflowa.